Call Call LINE Line WhatsApp WhatsApp Google Map Google-Map
logo one

ตัดกราม: เปรียบเทียบ Mandibular Angle Reduction, BSSO และ IVRO คู่มือฉบับทางการสำหรับการตัดสินใจ

04 Jaw cover_11zon

“การตัดกราม” เป็นคำที่ใช้เรียกหัตถการศัลยกรรมหลายประเภทซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในด้านวัตถุประสงค์ เทคนิคการผ่าตัด ผลลัพธ์ที่คาดหวัง และระยะเวลาพักฟื้น โดยในทางการแพทย์สามารถจำแนกออกเป็น 3 เทคนิคหลัก ได้แก่ Mandibular Angle Reduction, Bilateral Sagittal Split Osteotomy (BSSO) และ Intraoral Vertical Ramus Osteotomy (IVRO)

 

การทำความเข้าใจความแตกต่างของแต่ละเทคนิคอย่างถูกต้อง จะช่วยให้ผู้เข้ารับบริการสามารถสื่อสารกับศัลยแพทย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าและปัญหาเฉพาะบุคคลได้อย่างแม่นยำ

 

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเชิงวิชาการเบื้องต้น สำหรับประกอบการพิจารณาและการวางแผนร่วมกับศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยเน้นการอธิบายภาพรวมของแต่ละเทคนิคอย่างเป็นระบบและเข้าใจง่าย

3 เทคนิคการตัดกราม คืออะไร?

1) Mandibular Angle Reduction  ตัดมุมกรามออก (สำหรับความงามล้วน) 

2) BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy)  ผ่าขากรรไกรล่างตามยาวแล้วเลื่อน (สำหรับแก้ทั้งสบฟันและความงาม) 

3) IVRO (Intraoral Vertical Ramus Osteotomy)  เทคนิคทางเลือกสำหรับการสบฟันแบบ Class III

Mandibular Angle_11zon

มุมกราม (Mandibular Angle) คืออะไร

ลองคลำใต้ติ่งหูของคุณลงมา 2-3 เซนติเมตร  จุดที่คลำแล้วรู้สึกเป็นกระดูกแข็งมีมุมชัด นั่นคือ “มุมกราม” หรือ Mandibular Angle เป็นจุดที่กระดูกขากรรไกรล่างหักมุมจากแนวนอนเป็นแนวตั้งขึ้นไปถึงข้อต่อขากรรไกร เมื่อมุมนี้ชัดหรือใหญ่ ใบหน้าจากด้านหน้าจะดู “สี่เหลี่ยม” หรือ “หน้าเหลี่ยม”

แต่ใจความสำคัญคือ  ความ “เหลี่ยม” ของใบหน้า อาจเกิดจาก 2 สาเหตุที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

  • สาเหตุที่ 1: มุมกรามใหญ่แต่ฟันสบปกติ  แก้ด้วย Mandibular Angle Reduction (ตัดมุมกรามออก)
  • สาเหตุที่ 2: ขากรรไกรล่างใหญ่/ยื่น/ถอย พร้อมกับฟันสบผิดปกติ  ต้องแก้ด้วย BSSO หรือ IVRO (ผ่าตัดเลื่อนขากรรไกร)

เปรียบเทียบ 3 เทคนิคของการตัดกราม

หัวข้อ Mandibular Angle Reduction BSSO IVRO
เป้าหมาย ความงามล้วน ความงาม + สบฟัน ถอยขากรรไกร (Class III)
ตัดกระดูก ตัดมุมกรามออก ผ่าแนวยาวของขากรรไกร ตัดแนวตั้งที่ Ramus
ยึดด้วย Plate ไม่ต้อง ต้อง (2 ข้าง) ไม่ต้อง ใช้ยางดึงฟัน
พักฟื้น 4-6 สัปดาห์ 2-3 เดือน 2-3 เดือน
เหมาะกับ กรามเหลี่ยม สบฟันปกติ Class II/III ทุกแบบ Class III โดยเฉพาะ
ความเสี่ยงเส้นประสาท ต่ำ ปานกลาง (มี IAN) ต่ำมาก

เทคนิคที่ 1: Mandibular Angle Reduction (การตัดมุมกราม)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีมุมกรามเหลี่ยมชัด แต่การสบฟันอยู่ในเกณฑ์ปกติ
  • ผู้ที่ต้องการปรับรูปหน้าให้เรียวแบบ V-Line
  • ผู้ที่ไม่ต้องการผ่าตัดขากรรไกรทั้งชิ้น

ขั้นตอนการผ่าตัด (โดยสรุป)

  • เปิดแผลภายในช่องปากบริเวณเหงือกล่างด้านหลัง
  • แยกเยื่อหุ้มกระดูกเพื่อเข้าถึงบริเวณมุมกราม
  • ใช้ Surgical Guide เพื่อกำหนดแนวตัดอย่างแม่นยำ และหลีกเลี่ยงเส้นประสาทสำคัญ
  • ตัดกระดูกมุมกรามในลักษณะเส้นโค้งต่อเนื่อง (Long Curved Osteotomy) เพื่อให้แนวกรามดูเป็นธรรมชาติ
  • นำชิ้นกระดูกส่วนเกินออก โดยไม่จำเป็นต้องยึดตรึงด้วยอุปกรณ์
  • ปรับแต่งขอบกระดูกให้เรียบ และเย็บปิดแผลด้วยไหมละลาย

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ประมาณ 1.5-2 ชั่วโมง
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 1 คืน

เทคนิคที่ 2: BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีปัญหาทั้งด้านโครงสร้างใบหน้าและการสบฟัน
  • ภาวะคางยื่น (Class III Malocclusion)
  • ภาวะคางถอยหรือฟันสบลึก (Class II Malocclusion)
  • ความไม่สมดุลของใบหน้าในแนวกึ่งกลาง

หลักการทำงาน

เป็นการผ่าตัดแยกกระดูกขากรรไกรล่างในแนวยาว (Sagittal Split) ออกเป็นสองส่วน ได้แก่

 

  • ส่วนหลัง (ใกล้ข้อต่อขากรรไกร) คงตำแหน่งเดิม
  • ส่วนหน้า (ที่มีฟัน) สามารถเลื่อนหน้า-หลังได้ตามแผนการรักษา

 

เทคนิคนี้ให้พื้นที่สัมผัสของกระดูกกว้าง ส่งผลให้การประสานตัวมีประสิทธิภาพ และเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน

ขั้นตอนการผ่าตัด (โดยสรุป)

  • เปิดแผลภายในช่องปากทั้งสองข้าง
  • ใช้ Surgical Guide เพื่อหลีกเลี่ยงเส้นประสาท Inferior Alveolar Nerve
  • ตัดและแยกกระดูกในแนวยาว
  • เลื่อนตำแหน่งขากรรไกรตามแผน (โดยทั่วไป 4-10 มม.)
  • ยึดกระดูกด้วย Titanium Plate และสกรูเฉพาะบุคคล
  • ตรวจสอบการสบฟัน และเย็บปิดแผล

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ประมาณ 2-3 ชั่วโมง
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 2 คืน

เทคนิคที่ 3: IVRO (Intraoral Vertical Ramus Osteotomy)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีภาวะคางยื่น (Class III Malocclusion) และต้องการเลื่อนขากรรไกรไปด้านหลัง
  • ผู้ที่กังวลความเสี่ยงต่อเส้นประสาท Inferior Alveolar Nerve
  • บางกรณีของความไม่สมดุลของใบหน้า

ความแตกต่างจาก BSSO

IVRO เป็นการตัดกระดูกในแนวตั้งบริเวณ Ramus (ส่วนด้านหลังของขากรรไกรล่าง) ซึ่งหลีกเลี่ยงเส้นประสาทได้โดยตรง จึงลดความเสี่ยงด้านการรับความรู้สึก

ข้อจำกัดของเทคนิค

  • จำเป็นต้องใส่ Intermaxillary Fixation (IMF) เป็นเวลา 2-4 สัปดาห์
  • เหมาะสำหรับการเลื่อนขากรรไกรไปด้านหลังเท่านั้น
  • ไม่สามารถใช้แผ่นยึดกระดูกแบบถาวร ต้องอาศัยแรงกล้ามเนื้อและการดึงยางช่วยคงตำแหน่ง

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ใกล้เคียง BSSO
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 2 คืน

ระยะพักฟื้นโดยเปรียบเทียบ

  • Mandibular Angle Reduction: บวมมากในสัปดาห์แรก กลับทำงานได้ภายใน 2 สัปดาห์ เห็นผลชัดใน 4-6 สัปดาห์ กระดูกเข้าที่ประมาณ 3 เดือน
  • BSSO: บวมสูงสุดในช่วง 5-7 วันแรก รับประทานอาหารเหลว 2 สัปดาห์ อาหารอ่อนถึง 6 สัปดาห์ เห็นผลลัพธ์เต็มที่ประมาณ 6 เดือน

 

IVRO: ต้องใส่ IMF 2-4 สัปดาห์ รับประทานอาหารเหลว กลับใช้ชีวิตปกติได้ใน 4-6 สัปดาห์ ผลลัพธ์เต็มที่ประมาณ 6 เดือน

แนวทางการดูแลหลังผ่าตัด (ร่วมกันทุกเทคนิค)

  • นอนศีรษะสูงในช่วง 2 สัปดาห์แรก
  • ประคบเย็นใน 48 ชั่วโมงแรก และเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นหลังจากนั้น
  • ฝึกอ้าปากตามคำแนะนำเพื่อป้องกันภาวะอ้าปากจำกัด
  • บ้วนปากด้วยน้ำเกลือหลังอาหารทุกครั้ง
  • งดสูบบุหรี่ 4-6 สัปดาห์ เพื่อส่งเสริมการสมานตัวของกระดูก

ความเสี่ยงที่ควรทราบ

Mandibular Angle Reduction

  • อาการชาชั่วคราวบริเวณริมฝีปากล่าง
  • ความไม่สมมาตรของแนวกระดูก
  • การติดเชื้อภายในช่องปาก

BSSO / IVRO

  • อาการชาบริเวณริมฝีปากล่าง (พบบ่อยใน BSSO มากกว่า)
  • ความผิดปกติของการสบฟันหลังผ่าตัด
  • ภาวะกระดูกข้อต่อขากรรไกรเสื่อม (พบได้น้อยมาก)

FAQ

Q: การตัดมุมกรามให้ผลลัพธ์เปลี่ยนแปลงมากหรือไม่

A: ให้ผลลัพธ์ที่เห็นชัดในเชิงรูปหน้า โดยเฉพาะแนวกราม แต่ไม่เปลี่ยนโครงสร้างขากรรไกรโดยรวม

A: ไม่เปลี่ยนแปลง เนื่องจากไม่ได้เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของฟัน

A: โดยส่วนใหญ่จำเป็น เพื่อให้การสบฟันหลังผ่าตัดอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

A: Angle Reduction: 1 คืน
    BSSO / IVRO: 2 คืน

A: ขึ้นอยู่กับระยะการเลื่อนขากรรไกร โดยทั่วไปอยู่ที่ 4-8 มิลลิเมตร ซึ่งส่งผลต่อโครงหน้าโดยรวมอย่างชัดเจน โดยยังคงเอกลักษณ์ของใบหน้าเดิมไว้

Recent Posts

03 Maxillo cover_11zon

ศัลยกรรมโครงหน้า: ยุบโหนก ตัดกราม เลื่อนคาง

ศัลยกรรมโครงหน้า (Maxillofacial Bone Surgery) เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางคนถึงมี “ใบหน้าที่สวยสมดุล” ตั้งแต่โครงสร้าง แม้ไม่ต้องแต่งหน้าเข้ม? คำตอบอยู่ที่สัดส่วนของกระดูกใบหน้าไม่ว่าจะเป็นโหนกแก้ม เบ้าตา กราม และคาง หากองค์ประกอบเหล่านี้ไม่สอดคล้องกัน การปรับด้วยฟิลเลอร์หรือซิลิโคนอาจช่วยได้เพียงระดับผิวเผินและไม่ถาวร   ศัลยกรรมโครงหน้าแบบผ่าตัดกระดูก (Maxillofacial Bone Surgery) ONE...
02 Le Fort Cover

Le Fort คืออะไร? ผ่าตัดขากรรไกรบน และ Double Jaw Surgery

Le Fort Osteotomy การผ่าตัดขากรรไกรบน Le Fort Osteotomy และ Double Jaw Surgery เป็นการผ่าตัดเพื่อปรับตำแหน่งขากรรไกรบน (Maxilla) สำหรับแก้ไขปัญหาโครงหน้าครึ่งบน เช่น ยิ้มเห็นเหงือกมาก ใบหน้ากลางเว้า ฟันบนยื่น หรือความไม่สมดุลของใบหน้า ซึ่งไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยฟิลเลอร์หรือการจัดฟันเพียงอย่างเดียว...
01 Zygoma Cover_11zon

ยุบโหนก (Zygoma Reduction) คืออะไร?

ยุบโหนก (Zygoma Reduction) หากคุณสังเกตว่าใบหน้าดูกว้างหรือโหนกแก้มยื่นเด่น แม้ปรับด้วยการแต่งหน้าแล้วยังไม่สามารถแก้ไขได้ ศัลยกรรมยุบโหนก (Zygoma Reduction) อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม บทความนี้สรุปข้อมูลสำคัญตั้งแต่โครงสร้างโหนกแก้ม หลักการผ่าตัด เทคนิคที่ใช้ ไปจนถึงระยะพักฟื้นและข้อควรพิจารณา โหนกแก้ม (Zygoma) คืออะไร  โหนกแก้มคือกระดูกบริเวณกึ่งกลางใบหน้าที่มีบทบาทสำคัญต่อมิติและความกว้างของใบหน้า ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก...

ONE Surgery & Aesthetics Clinic

At ONE Surgery and Aesthetics, we are your trusted partner in enhancing your appearance and youthful charm through cutting-edge technology.