Call Call LINE Line WhatsApp WhatsApp Google Map Google-Map
logo one

ตัดกราม: เปรียบเทียบ Mandibular Angle Reduction, BSSO และ IVRO คู่มือฉบับทางการสำหรับการตัดสินใจ

04 Jaw cover_11zon

“การตัดกราม” เป็นคำที่ใช้เรียกหัตถการศัลยกรรมหลายประเภทซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในด้านวัตถุประสงค์ เทคนิคการผ่าตัด ผลลัพธ์ที่คาดหวัง และระยะเวลาพักฟื้น โดยในทางการแพทย์สามารถจำแนกออกเป็น 3 เทคนิคหลัก ได้แก่ Mandibular Angle Reduction, Bilateral Sagittal Split Osteotomy (BSSO) และ Intraoral Vertical Ramus Osteotomy (IVRO)

 

การทำความเข้าใจความแตกต่างของแต่ละเทคนิคอย่างถูกต้อง จะช่วยให้ผู้เข้ารับบริการสามารถสื่อสารกับศัลยแพทย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าและปัญหาเฉพาะบุคคลได้อย่างแม่นยำ

 

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเชิงวิชาการเบื้องต้น สำหรับประกอบการพิจารณาและการวางแผนร่วมกับศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยเน้นการอธิบายภาพรวมของแต่ละเทคนิคอย่างเป็นระบบและเข้าใจง่าย

3 เทคนิคการตัดกราม คืออะไร?

1) Mandibular Angle Reduction  ตัดมุมกรามออก (สำหรับความงามล้วน) 

2) BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy)  ผ่าขากรรไกรล่างตามยาวแล้วเลื่อน (สำหรับแก้ทั้งสบฟันและความงาม) 

3) IVRO (Intraoral Vertical Ramus Osteotomy)  เทคนิคทางเลือกสำหรับการสบฟันแบบ Class III

Mandibular Angle_11zon

มุมกราม (Mandibular Angle) คืออะไร

ลองคลำใต้ติ่งหูของคุณลงมา 2-3 เซนติเมตร  จุดที่คลำแล้วรู้สึกเป็นกระดูกแข็งมีมุมชัด นั่นคือ “มุมกราม” หรือ Mandibular Angle เป็นจุดที่กระดูกขากรรไกรล่างหักมุมจากแนวนอนเป็นแนวตั้งขึ้นไปถึงข้อต่อขากรรไกร เมื่อมุมนี้ชัดหรือใหญ่ ใบหน้าจากด้านหน้าจะดู “สี่เหลี่ยม” หรือ “หน้าเหลี่ยม”

แต่ใจความสำคัญคือ  ความ “เหลี่ยม” ของใบหน้า อาจเกิดจาก 2 สาเหตุที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

  • สาเหตุที่ 1: มุมกรามใหญ่แต่ฟันสบปกติ  แก้ด้วย Mandibular Angle Reduction (ตัดมุมกรามออก)
  • สาเหตุที่ 2: ขากรรไกรล่างใหญ่/ยื่น/ถอย พร้อมกับฟันสบผิดปกติ  ต้องแก้ด้วย BSSO หรือ IVRO (ผ่าตัดเลื่อนขากรรไกร)

เปรียบเทียบ 3 เทคนิคของการตัดกราม

หัวข้อ Mandibular Angle Reduction BSSO IVRO
เป้าหมาย ความงามล้วน ความงาม + สบฟัน ถอยขากรรไกร (Class III)
ตัดกระดูก ตัดมุมกรามออก ผ่าแนวยาวของขากรรไกร ตัดแนวตั้งที่ Ramus
ยึดด้วย Plate ไม่ต้อง ต้อง (2 ข้าง) ไม่ต้อง ใช้ยางดึงฟัน
พักฟื้น 4-6 สัปดาห์ 2-3 เดือน 2-3 เดือน
เหมาะกับ กรามเหลี่ยม สบฟันปกติ Class II/III ทุกแบบ Class III โดยเฉพาะ
ความเสี่ยงเส้นประสาท ต่ำ ปานกลาง (มี IAN) ต่ำมาก

เทคนิคที่ 1: Mandibular Angle Reduction (การตัดมุมกราม)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีมุมกรามเหลี่ยมชัด แต่การสบฟันอยู่ในเกณฑ์ปกติ
  • ผู้ที่ต้องการปรับรูปหน้าให้เรียวแบบ V-Line
  • ผู้ที่ไม่ต้องการผ่าตัดขากรรไกรทั้งชิ้น

ขั้นตอนการผ่าตัด (โดยสรุป)

  • เปิดแผลภายในช่องปากบริเวณเหงือกล่างด้านหลัง
  • แยกเยื่อหุ้มกระดูกเพื่อเข้าถึงบริเวณมุมกราม
  • ใช้ Surgical Guide เพื่อกำหนดแนวตัดอย่างแม่นยำ และหลีกเลี่ยงเส้นประสาทสำคัญ
  • ตัดกระดูกมุมกรามในลักษณะเส้นโค้งต่อเนื่อง (Long Curved Osteotomy) เพื่อให้แนวกรามดูเป็นธรรมชาติ
  • นำชิ้นกระดูกส่วนเกินออก โดยไม่จำเป็นต้องยึดตรึงด้วยอุปกรณ์
  • ปรับแต่งขอบกระดูกให้เรียบ และเย็บปิดแผลด้วยไหมละลาย

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ประมาณ 1.5-2 ชั่วโมง
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 1 คืน

เทคนิคที่ 2: BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีปัญหาทั้งด้านโครงสร้างใบหน้าและการสบฟัน
  • ภาวะคางยื่น (Class III Malocclusion)
  • ภาวะคางถอยหรือฟันสบลึก (Class II Malocclusion)
  • ความไม่สมดุลของใบหน้าในแนวกึ่งกลาง

หลักการทำงาน

เป็นการผ่าตัดแยกกระดูกขากรรไกรล่างในแนวยาว (Sagittal Split) ออกเป็นสองส่วน ได้แก่

 

  • ส่วนหลัง (ใกล้ข้อต่อขากรรไกร) คงตำแหน่งเดิม
  • ส่วนหน้า (ที่มีฟัน) สามารถเลื่อนหน้า-หลังได้ตามแผนการรักษา

 

เทคนิคนี้ให้พื้นที่สัมผัสของกระดูกกว้าง ส่งผลให้การประสานตัวมีประสิทธิภาพ และเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน

ขั้นตอนการผ่าตัด (โดยสรุป)

  • เปิดแผลภายในช่องปากทั้งสองข้าง
  • ใช้ Surgical Guide เพื่อหลีกเลี่ยงเส้นประสาท Inferior Alveolar Nerve
  • ตัดและแยกกระดูกในแนวยาว
  • เลื่อนตำแหน่งขากรรไกรตามแผน (โดยทั่วไป 4-10 มม.)
  • ยึดกระดูกด้วย Titanium Plate และสกรูเฉพาะบุคคล
  • ตรวจสอบการสบฟัน และเย็บปิดแผล

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ประมาณ 2-3 ชั่วโมง
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 2 คืน

เทคนิคที่ 3: IVRO (Intraoral Vertical Ramus Osteotomy)

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่มีภาวะคางยื่น (Class III Malocclusion) และต้องการเลื่อนขากรรไกรไปด้านหลัง
  • ผู้ที่กังวลความเสี่ยงต่อเส้นประสาท Inferior Alveolar Nerve
  • บางกรณีของความไม่สมดุลของใบหน้า

ความแตกต่างจาก BSSO

IVRO เป็นการตัดกระดูกในแนวตั้งบริเวณ Ramus (ส่วนด้านหลังของขากรรไกรล่าง) ซึ่งหลีกเลี่ยงเส้นประสาทได้โดยตรง จึงลดความเสี่ยงด้านการรับความรู้สึก

ข้อจำกัดของเทคนิค

  • จำเป็นต้องใส่ Intermaxillary Fixation (IMF) เป็นเวลา 2-4 สัปดาห์
  • เหมาะสำหรับการเลื่อนขากรรไกรไปด้านหลังเท่านั้น
  • ไม่สามารถใช้แผ่นยึดกระดูกแบบถาวร ต้องอาศัยแรงกล้ามเนื้อและการดึงยางช่วยคงตำแหน่ง

ระยะเวลาผ่าตัดและพักฟื้น

  • ระยะเวลาผ่าตัด: ใกล้เคียง BSSO
  • พักรักษาในโรงพยาบาล: 2 คืน

ระยะพักฟื้นโดยเปรียบเทียบ

  • Mandibular Angle Reduction: บวมมากในสัปดาห์แรก กลับทำงานได้ภายใน 2 สัปดาห์ เห็นผลชัดใน 4-6 สัปดาห์ กระดูกเข้าที่ประมาณ 3 เดือน
  • BSSO: บวมสูงสุดในช่วง 5-7 วันแรก รับประทานอาหารเหลว 2 สัปดาห์ อาหารอ่อนถึง 6 สัปดาห์ เห็นผลลัพธ์เต็มที่ประมาณ 6 เดือน

 

IVRO: ต้องใส่ IMF 2-4 สัปดาห์ รับประทานอาหารเหลว กลับใช้ชีวิตปกติได้ใน 4-6 สัปดาห์ ผลลัพธ์เต็มที่ประมาณ 6 เดือน

แนวทางการดูแลหลังผ่าตัด (ร่วมกันทุกเทคนิค)

  • นอนศีรษะสูงในช่วง 2 สัปดาห์แรก
  • ประคบเย็นใน 48 ชั่วโมงแรก และเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นหลังจากนั้น
  • ฝึกอ้าปากตามคำแนะนำเพื่อป้องกันภาวะอ้าปากจำกัด
  • บ้วนปากด้วยน้ำเกลือหลังอาหารทุกครั้ง
  • งดสูบบุหรี่ 4-6 สัปดาห์ เพื่อส่งเสริมการสมานตัวของกระดูก

ความเสี่ยงที่ควรทราบ

Mandibular Angle Reduction

  • อาการชาชั่วคราวบริเวณริมฝีปากล่าง
  • ความไม่สมมาตรของแนวกระดูก
  • การติดเชื้อภายในช่องปาก

BSSO / IVRO

  • อาการชาบริเวณริมฝีปากล่าง (พบบ่อยใน BSSO มากกว่า)
  • ความผิดปกติของการสบฟันหลังผ่าตัด
  • ภาวะกระดูกข้อต่อขากรรไกรเสื่อม (พบได้น้อยมาก)

FAQ

Q: การตัดมุมกรามให้ผลลัพธ์เปลี่ยนแปลงมากหรือไม่

A: ให้ผลลัพธ์ที่เห็นชัดในเชิงรูปหน้า โดยเฉพาะแนวกราม แต่ไม่เปลี่ยนโครงสร้างขากรรไกรโดยรวม

A: ไม่เปลี่ยนแปลง เนื่องจากไม่ได้เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของฟัน

A: โดยส่วนใหญ่จำเป็น เพื่อให้การสบฟันหลังผ่าตัดอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

A: Angle Reduction: 1 คืน
    BSSO / IVRO: 2 คืน

A: ขึ้นอยู่กับระยะการเลื่อนขากรรไกร โดยทั่วไปอยู่ที่ 4-8 มิลลิเมตร ซึ่งส่งผลต่อโครงหน้าโดยรวมอย่างชัดเจน โดยยังคงเอกลักษณ์ของใบหน้าเดิมไว้

Recent Posts

ONE Surgery & Aesthetics Clinic

At ONE Surgery and Aesthetics, we are your trusted partner in enhancing your appearance and youthful charm through cutting-edge technology.